Làng nghề chạm bạc Định Công – 1.500 năm truyền thống

Giữa sự hối hả và nhộn nhịp của một quận phía nam Hà Nội, một xưởng bạc ẩn mình bên trong một ngôi đền thanh tịnh dành riêng cho những người sáng lập nghề thủ công cổ xưa này.

Hiện tại, xưởng có 10 thợ, đa số là những người trẻ, và thuộc sở hữu của nghệ nhân Quách Phan Tuấn Anh.

Cầm một chiếc nhíp trong tay phải, Anh khéo léo gắn một họa tiết đám mây lên một chiếc hộp bạc. Xung quanh anh, các thợ bạc khác đang chăm chỉ hoàn thiện những tác phẩm nghệ thuật của mình.

Lịch sử nghề bạc Định Công

Câu chuyện về làng nghề bạc Định Công bắt đầu từ thế kỷ thứ 6, trước thời nhà Lý, khi ba anh em họ Trần đã dạy dân làng cách chế tác đồ trang sức bằng bạc.

Trong nhiều thế kỷ, Định Công trở thành một trong bốn làng nghề tinh hoa nhất ở Hoàng thành Thăng Long, sản xuất đồ thờ cúng và trang sức tinh xảo.

Ngày nay, chỉ còn hai gia đình duy trì nghề: xưởng của Anh và xưởng của nghệ nhân Quách Văn Hiểu.

Truyền nghề

“Tôi lớn lên mỗi ngày chứng kiến bố mình làm đồ bạc. Ông là một thương binh nhưng vẫn tiếp tục nghề để nuôi các con,” Anh nhớ lại.

Ban đầu, Anh không muốn theo nghề truyền thống của gia đình, nhưng sau khi tốt nghiệp Đại học Kinh tế Quốc dân, anh nhận ra tiềm năng của nghề bạc và trở về với nghề.

Nghề thủ công tinh xảo

“Đậu bạc” là kỹ thuật kéo sợi bạc và sắp xếp chúng thành hình để tạo ra những họa tiết phức tạp.

Quá trình này bao gồm nấu chảy bạc thành thỏi, kéo thành sợi mỏng tới 0,3 mm, và tạo hình cẩn thận. Hàn là bước khó khăn nhất, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ.

Tiếp nối ngọn lửa

Anh mở lớp dạy miễn phí cho người dân địa phương và người ngoài để bảo tồn nghề. Những người học nghề trẻ như Nguyễn Nhật Thành đã tham gia xưởng của anh, học các kỹ năng và văn hóa làm bạc.

Các tác phẩm của anh đã hai lần giành giải nhất trong cuộc thi thủ công mỹ nghệ toàn quốc Việt Nam (2020, 2022).

“Khi tôi hoàn thành một sản phẩm, tôi rất hạnh phúc vì đã vượt qua chính mình. Không có giới hạn cho sự sáng tạo trong nghề này,” Anh nói.